Tryptany jak stosować

Wtedy, gdy ból się zaczyna, czyli w fazie bólowej napadu, a nie w fazie zwiastunów ani w trakcie aury. Im wcześniej w fazie bólowej, tym większa szansa na przerwanie napadu, natomiast przyjęcie leku na kilka godzin przed bólem, na wszelki wypadek, marnuje dawkę i podbija liczbę dni z lekiem w miesiącu. Jeżeli miewasz aurę, poczekaj z tabletką aż pojawi się ból. Dokładny moment i maksymalną liczbę dawek na dobę ustala lekarz na podstawie preparatu i Twojego przebiegu napadów.

Nie przesądza tego ani jedna nieudana próba, ani jeden preparat. Poszczególne tryptany różnią się szybkością działania i czasem utrzymywania efektu, więc brak odpowiedzi na jeden z nich nie zapowiada braku odpowiedzi na pozostałe. Przyjmuje się, że ocena wymaga próby w kilku kolejnych napadach, a dopiero potem zmiany preparatu lub postaci. Zanim padnie wniosek o nieskuteczności, lekarz sprawdza też, czy lek nie był przyjmowany za późno i czy wymioty nie przeszkodziły we wchłanianiu.

Nawrót bólu w ciągu doby po skutecznym przerwaniu napadu to znane zjawisko i dotyczy sporej części pacjentów. Wynika z tego, że czas działania leku bywa krótszy niż czas trwania samego napadu, który potrafi ciągnąć się nawet trzy doby. Postępowanie w takiej sytuacji ustala lekarz: czasem chodzi o zmianę preparatu na dłużej działający, czasem o dołożenie leku przeciwzapalnego. Sięganie po kolejne dawki na własną rękę zwiększa ryzyko bólu głowy z nadużywania leków.

Granicą ostrzegawczą jest dziesięć dni z lekiem w miesiącu, utrzymujące się dłużej niż trzy miesiące. Powyżej tej liczby rozwija się ból głowy z nadużywania leków, czyli osobna jednostka opisana w klasyfikacji ICHD-3, w której lek doraźny sam podtrzymuje dolegliwości. Liczy się dni, a nie tabletki: dwie dawki tego samego dnia to nadal jeden dzień. Regularne zbliżanie się do tej granicy to sygnał do rozmowy o leczeniu zapobiegawczym, a nie do zwiększania częstości przyjmowania.

W polskim Rejestrze Produktów Leczniczych sumatryptan, zolmitryptan, eletryptan i rizatryptan mają kategorię Rp, czyli wydawane są z przepisu lekarza. Wyjątkiem jest almotryptan w dawce 12,5 mg, gdzie część małych opakowań ma kategorię OTC, natomiast inne preparaty z tą samą substancją nadal wymagają recepty. Kategoria dostępności potrafi różnić się między opakowaniami, więc sprawdza się ją dla konkretnego produktu, a nie dla całej grupy.

Takie uczucie ucisku, ciężaru albo ciepła w klatce piersiowej, szyi i żuchwie opisano wśród działań niepożądanych tryptanów i zwykle mija samo w kilkanaście minut. Problem w tym, że dokładnie tak samo może zaczynać się ból niedokrwienny serca, więc pierwszego takiego epizodu nie ocenia się samodzielnie. Przy bólu w klatce piersiowej z dusznością, potami lub promieniowaniem do ramienia dzwoń pod numer 112. Przy łagodnym, przemijającym ucisku skontaktuj się z lekarzem przed przyjęciem kolejnej dawki.