Narzędzie do przygotowania się do wizyty
Dziennik bólów głowy
Lekarz decyduje na podstawie liczb, a nie wrażeń. Trzy z nich rozstrzygają najwięcej: ile dni w miesiącu bolała Cię głowa, w ilu z nich ból miał charakter migrenowy i w ilu dniach sięgnąłeś po cokolwiek przeciwbólowego. Poniższy licznik zestawia je z progami z klasyfikacji ICHD-3 i pokazuje, co z nich wynika.
Obliczenia wykonują się w Twojej przeglądarce. Nic nie wysyłamy na serwer i nic nie zapisujemy.
Wprowadzenie
Po co prowadzić dziennik bólów głowy
Dziennik zamienia opis dolegliwości w dane, które da się porównać z kryteriami rozpoznania. Bez niego wizyta opiera się na zdaniu w rodzaju „często boli mnie głowa”, a z niego lekarz dostaje liczbę dni, charakter napadów i zużycie leków.
Największą wartość ma zapis dni z lekiem doraźnym. Pacjenci zwykle zaniżają tę liczbę, bo pamiętają silne napady, a zapominają o dniach, w których wzięli jedną tabletkę i pracowali dalej. Tymczasem właśnie ta liczba decyduje o rozpoznaniu bólu głowy z nadużywania leków oraz o tym, czy leczenie zapobiegawcze ma szansę zadziałać.
Druga rzecz to punkt odniesienia. Leczenie zapobiegawcze ocenia się po dwóch, trzech miesiącach, a miarą powodzenia bywa spadek liczby dni z migreną o połowę. Bez zapisu sprzed leczenia nie ma od czego liczyć tej połowy, więc pierwsza kontrola kończy się wrażeniem, że „chyba jest trochę lepiej”. Zasady wyboru między leczeniem napadu a profilaktyką rozpisaliśmy w porównaniu leków doraźnych i profilaktyki migreny.
Narzędzie
Licznik dni z bólem i dni z lekiem
Wpisz dane z ostatnich 30 dni. Licznik porówna je z progami klasyfikacji i wypisze, co z tych liczb odczyta lekarz. Wynik pojawi się pod przyciskiem.
Odczytanie
Jak interpretować wynik
Wynik pokazuje, po której stronie progu jesteś, i nic ponadto. Przekroczenie progu nie oznacza rozpoznania, a jego nieprzekroczenie nie oznacza, że wszystko jest w porządku.
Liczba dni z bólem rozdziela postać epizodyczną od przewlekłej. Piętnaście dni w miesiącu utrzymujące się ponad trzy miesiące to obraz przewlekły, który wymaga oceny neurologa. Liczba dni migrenowych odpowiada na inne pytanie: czy sam lek na napad nadal wystarcza, czy czas na leczenie zapobiegawcze.
Liczba dni z lekiem bywa najbardziej zaskakująca dla pacjentów. Próg zależy od preparatu: dziesięć dni w miesiącu dla tryptanów, leków złożonych, opioidów i pochodnych ergotaminy, piętnaście dla paracetamolu oraz leków przeciwzapalnych. Przekroczenie utrzymujące się ponad trzy miesiące odpowiada kryteriom bólu głowy z nadużywania leków, w którym lek doraźny sam podtrzymuje dolegliwości. Wyjście z tego stanu polega na odstawieniu preparatu pod nadzorem lekarza, a nie na zamianie go na mocniejszy. Zasady dotyczące leczenia swoistego zebraliśmy w tekście o tym, jak stosować tryptany.
Gdy dni migrenowych jest niewiele, a bólu sporo, obraz przesuwa się w stronę napięciowego bólu głowy albo współistnienia obu postaci. Cechy różnicujące zestawiliśmy w porównaniu migreny i napięciowego bólu głowy.
Ograniczenia
Czego to narzędzie nie robi
Licznik porównuje trzy liczby z progami i na tym kończy się jego rola. Nie rozpoznaje choroby, nie wyklucza przyczyn groźnych i nie dobiera leczenia.
- Nie stawia rozpoznaniaRozpoznanie wymaga pełnego wywiadu, oceny objawów towarzyszących i wykluczenia bólów wtórnych. Tego nie da się zrobić z trzech liczb.
- Nie ocenia objawów alarmowychNagły bardzo silny ból, gorączka ze sztywnością karku, ból po urazie, objawy neurologiczne i pierwszy silny ból po pięćdziesiątym roku życia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem niezależnie od wyniku.
- Nie dobiera leku ani dawkiNie podajemy dawek i schematów przyjmowania. Decyzję o preparacie podejmuje lekarz po sprawdzeniu przeciwwskazań oraz interakcji.
- Nie przechowuje danychWpisane liczby żyją tylko w Twojej przeglądarce do czasu zamknięcia strony. Nie trafiają na serwer i nie są z niczym łączone.
Konsultacja lekarska
Sprawdź, czy kwalifikujesz się do e-recepty
Konsultacja online pasuje do sytuacji, w której rozpoznanie jest już postawione albo dolegliwości są typowe, powtarzalne i bez objawów alarmowych.
- Masz policzone dni z bólem i dni z lekiem z ostatniego miesiąca.
- Rozpoznanie postawił wcześniej lekarz, a Ty potrzebujesz kontynuacji leczenia.
- Napady przebiegają w znany Ci sposób i nie pojawiło się nic nowego.
- Żaden objaw alarmowy Cię nie dotyczy.
- Znasz swoje choroby przewlekłe, uczulenia i przyjmowane leki.
Płacisz za pracę lekarza. Przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę. Gdy lekarz poprosi o dokumentację, a nie zostanie ona dostarczona, konsultacja została wykonana i opłata nie podlega zwrotowi. Przebieg krok po kroku opisaliśmy na stronie jak to działa.
Metodologia
Podstawa merytoryczna i co zapisywać codziennie
Progi użyte w liczniku pochodzą z Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy ICHD-3 oraz z wytycznych dotyczących leczenia zapobiegawczego migreny. Poniżej zestaw pól, które wystarczy notować przez cztery tygodnie.
- Data i godzinyKiedy ból się zaczął i kiedy ustąpił. Z tego wychodzi czas trwania napadu, jedno z kryteriów rozpoznania.
- Nasilenie w skali od 0 do 10Zapisuj w szczycie napadu, nie po wszystkim, bo z perspektywy dnia ocena się zaniża.
- Umiejscowienie i charakterJedna strona czy obie, pulsujący czy uciskający, z karkiem czy bez.
- Objawy towarzysząceNudności, wymioty, przeszkadzające światło i dźwięk, aura przed bólem.
- Lek i godzina przyjęciaNazwa preparatu oraz to, ile czasu minęło od początku bólu do przyjęcia leku.
- Efekt po dwóch godzinachBól ustąpił, zelżał czy został bez zmian. Czy wrócił tego samego dnia.
- OkolicznościSen, miesiączka, praca zmianowa, alkohol, dłuższa przerwa w jedzeniu, stres i jego ustąpienie.
- Dni bez bóluZaznaczaj także je, inaczej nie da się policzyć częstości w miesiącu.
Zapis prowadź na bieżąco, najlepiej tego samego dnia. Odtwarzanie miesiąca z pamięci systematycznie zaniża liczbę dni z lekiem, a to właśnie ona najczęściej zmienia decyzję lekarza. Przebieg konsultacji i to, co dzieje się po wysłaniu wywiadu, opisaliśmy na stronie jak to działa.
Pytania pacjentów
Najczęstsze pytania
Czy wynik z tego narzędzia to rozpoznanie?
Nie i nie zastąpi wizyty. Narzędzie porównuje trzy liczby z Twojego miesiąca z progami opisanymi w klasyfikacji bólów głowy, a to zupełnie co innego niż rozpoznanie, które opiera się na pełnym wywiadzie, badaniu i wykluczeniu przyczyn wtórnych. Wynik traktuj jak przygotowanie do rozmowy: pokazuje, o czym powiedzieć lekarzowi w pierwszej kolejności.
Skąd wzięły się progi użyte w obliczeniach?
Z Międzynarodowej Klasyfikacji Bólów Głowy ICHD-3 oraz z wytycznych dotyczących leczenia zapobiegawczego. Piętnaście dni z bólem głowy w miesiącu przez ponad trzy miesiące wyznacza obraz przewlekły. Dla migreny przewlekłej dokłada się warunek co najmniej ośmiu dni o cechach migrenowych. Ból głowy z nadużywania leków rozpoznaje się przy dziesięciu dniach z tryptanem, preparatem złożonym, opioidem lub ergotaminą albo przy piętnastu dniach z prostym lekiem przeciwbólowym, także w okresie dłuższym niż trzy miesiące. Cztery dni migrenowe w miesiącu to umowny próg rozmowy o profilaktyce.
Co mam zrobić z wynikiem?
Zabrać go na konsultację razem z zapisem z ostatnich tygodni. Lekarzowi potrzebne są trzy liczby: dni z bólem, dni o charakterze migrenowym oraz dni z jakimkolwiek lekiem przeciwbólowym, licząc również preparaty kupowane bez recepty. Na tej podstawie ocenia, czy wystarczy poprawić leczenie napadu, czy czas na leczenie zapobiegawcze, a przy przekroczonych progach nadużywania planuje odstawienie leku podtrzymującego ból.
Czy moje odpowiedzi gdzieś trafiają?
Nie. Wszystkie działania wykonuje przeglądarka na Twoim urządzeniu, a wpisane liczby nie są wysyłane na serwer ani nigdzie zapisywane. Po zamknięciu lub odświeżeniu strony znikają, więc jeśli chcesz zachować wynik, przepisz go albo zrób zrzut ekranu. Narzędzie nie pyta o imię, PESEL ani adres e-mail, bo do policzenia progów te dane nie są potrzebne.
Jak długo prowadzić dziennik, żeby wynik coś znaczył?
Minimum to cztery tygodnie, a przy planowanym leczeniu zapobiegawczym trzy miesiące. Krótszy okres nie pokaże wzorca, bo migrena bywa nierówna: jeden tydzień bez napadu i trzy napady w kolejnym to nadal ten sam obraz. Zapisywać trzeba również dni bez bólu, ponieważ bez nich nie da się policzyć, jak często ból wraca. Notuj tego samego dnia, bo wsteczne odtwarzanie z pamięci zaniża liczbę dni z lekiem.
Czytaj dalej
Powiązane tematy
Przejrzystość
Autor, recenzja medyczna i źródła
- ICHD-3, International Headache Society: kryteria migreny przewlekłej
- ICHD-3: kryteria bólu głowy z nadużywania leków wraz z progami dni w miesiącu
- NICE CG150: Headaches in over 12s, zalecenie prowadzenia dziennika bólów głowy
- Polskie Towarzystwo Bólów Głowy: zalecenia dotyczące leczenia profilaktycznego migreny
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL): kategorie dostępności leków przeciwbólowych
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Wynik licznika nie jest rozpoznaniem. Nie podajemy dawek ani schematów przyjmowania leków. O rozpoznaniu i leczeniu decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny pacjenta. W stanie nagłego zagrożenia życia zadzwoń pod numer 112.