Bóle głowy i migrena

Najwięcej mówi zachowanie bólu, a nie jego siła. Migrena przychodzi napadami trwającymi od kilku godzin do trzech dni, częściej obejmuje jedną stronę głowy, tętni i nasila się przy zwykłym ruchu, takim jak wejście po schodach. Dołączają się nudności oraz nadwrażliwość na światło i dźwięki, więc pacjent szuka ciemnego i cichego pokoju. Ból napięciowy jest obustronny, ściskający jak obręcz, słabszy i nie pogarsza się przy chodzeniu. Jeżeli ból wybudza w nocy, zawsze pojawia się po tej samej stronie i towarzyszą mu łzawienie oraz zatkany nos, obraz przesuwa się w stronę bólu klasterowego i wymaga oceny neurologa.

Klasyfikacja ICHD-3 wyznacza dwa progi liczone w dniach, a nie w tabletkach. Przy prostych lekach przeciwbólowych, takich jak paracetamol czy ibuprofen, granicą jest piętnaście dni z lekiem w miesiącu. Przy tryptanach, preparatach złożonych z kofeiną, pochodnych ergotaminy i opioidach próg spada do dziesięciu dni. Regularne przekraczanie tych wartości przez ponad trzy miesiące prowadzi do bólu głowy z nadużywania leków, czyli sytuacji, w której lek doraźny sam podtrzymuje dolegliwość. Wyjście z tego stanu wymaga planu ustalonego z lekarzem, a nie kolejnego preparatu.

W większości przypadków nie. Migrenę i ból napięciowy rozpoznaje się klinicznie, na podstawie wywiadu i prawidłowego badania neurologicznego, a wytyczne NICE odradzają rutynowe obrazowanie wyłącznie po to, by uspokoić pacjenta. Badanie obrazowe wchodzi w grę wtedy, gdy pojawiają się sygnały ostrzegawcze: nagły bardzo silny ból, zmiana dotychczasowego wzorca, nieprawidłowy wynik badania neurologicznego, pierwszy silny ból po pięćdziesiątym roku życia, ból narastający przy kaszlu i pochylaniu albo dolegliwości u osoby z chorobą nowotworową lub obniżoną odpornością.

Może, jeżeli po ocenie wywiadu uzna, że sytuacja nadaje się do prowadzenia zdalnego. Konsultacja online sprawdza się najlepiej przy kontynuacji leczenia rozpoznanej wcześniej migreny oraz przy napadach, które od lat przebiegają w ten sam sposób. Lekarz sprawdza przeciwwskazania, bo tryptany są wykluczone między innymi przy chorobie wieńcowej, po zawale i udarze oraz przy niekontrolowanym nadciśnieniu. Gdy rozpoznania nigdy nie postawiono, obraz się zmienił albo pojawiły się objawy neurologiczne, decyzją medyczną jest odmowa i skierowanie na badanie bezpośrednie.

Natychmiastowej pomocy wymaga ból piorunujący, który osiąga maksimum w kilkadziesiąt sekund i bywa opisywany jako najgorszy w życiu, ponieważ tak zaczyna się krwotok podpajęczynówkowy. Tak samo pilne są ból z gorączką i sztywnością karku, ból po urazie głowy z wymiotami lub sennością, ból z osłabieniem kończyny, opadaniem kącika ust albo zaburzeniami mowy, a u osoby po sześćdziesiątce bolesność skroni z bólem żuchwy przy żuciu i pogorszeniem widzenia. W stanie nagłego zagrożenia życia właściwym numerem jest 112.

Za redakcję odpowiada zespół MEDINOW Sp. z o.o., a każdy tekst przed publikacją czyta lek. Damian Wojno, lekarz z Okręgowej Izby Lekarskiej w Olsztynie o numerze prawa wykonywania zawodu 3211301. Opieramy się na klasyfikacji ICHD-3 International Headache Society, wytycznych NICE, zaleceniach Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy oraz na charakterystykach produktów leczniczych i Rejestrze Produktów Leczniczych. Kategorie dostępności leków sprawdzamy w rejestrze przy każdej aktualizacji, ponieważ różnią się one między opakowaniami tego samego preparatu.